Cách viết 该 (gāi) — ý nghĩa “Nên, đến lượt, cái đó”

Lỗi thường gặp là viết sai bộ 讠 (viết thành 讠 với nét ngang quá dài) hoặc nhầm lẫn phần 亥 với chữ khác. Hãy nhớ thứ tự nét: viết bộ 讠 trước (gồm 2 nét: chấm và nét ngang cong), sau đó viết 亥 (bắt đầu từ nét ngang, rồi nét phẩy, nét chấm, nét ngang, nét cong, nét phẩy và nét chấm cuối). Tổng cộng 8 nét.

Cả ba đều có bộ 讠, nhưng 讲 (jiǎng) nghĩa là 'giảng, nói' (kết hợp với 井, giếng), 讳 (huì) nghĩa là 'kiêng, tránh' (kết hợp với 韦, da thuộc). 该 (gāi) nghĩa là 'nên, phải' (kết hợp với 亥). Sự khác biệt nằm ở thành phần bên phải, quyết định ý nghĩa và cách phát âm. Ví dụ: 讲 (nói chuyện), 讳 (kiêng kỵ), 该 (nên làm).

Chữ 该 rất phổ biến trong giao tiếp hàng ngày. Bạn sẽ gặp nó trong câu khuyên bảo như 'Bạn nên nghỉ ngơi' (你应该休息), hoặc trong câu hỏi 'Mấy giờ rồi?' (现在该几点了?). Nó cũng xuất hiện trong các tình huống như 'đến lượt ai' (该你了 - đến lượt bạn) hay 'đáng đời' (活该). Đây là một trong những chữ quan trọng nhất ở trình độ HSK 2.

Chữ 该 bắt nguồn từ ý tưởng 'nói về thời gian' hoặc 'đến lượt' trong tiếng Trung cổ. Trong văn hóa Trung Quốc, việc xác định thời điểm thích hợp cho hành động rất quan trọng, thể hiện qua khái niệm 'thiên thời' (thời cơ). Chữ 亥 trong 该 là một trong 12 con giáp, tượng trưng cho lợn, và cũng là một phần của hệ thống lịch pháp cổ. Hiểu điều này giúp bạn thấy cách người xưa gắn kết ngôn ngữ với vũ trụ quan.

Chữ 该 thường đứng sau 应 (yīng) tạo thành 应该 (yīng gāi) nghĩa là 'nên, phải', ví dụ: 你应该努力学习 (Bạn nên học tập chăm chỉ). Nó cũng kết hợp với 活 (huó) thành 活该 (huó gāi) nghĩa là 'đáng đời', ví dụ: 他迟到了，活该 (Anh ấy đến muộn, đáng đời). Ngoài ra, 该 có thể dùng độc lập trong câu như 该走了 (Đến lúc phải đi rồi).

Từ thông dụng chứa 该 gồm: 应该 (yīng gāi) — Nên, phải; 该当 (gāi dāng) — Đáng, nên; 活该 (huó gāi) — Đáng đời, cho chừa.