Cách viết 咸 (xián) — ý nghĩa “Mặn”

Lỗi thường gặp là viết sai nét ngang ở phần trên, hoặc nhầm lẫn với chữ 戌 (tuất) vì phần trên giống nhau. Hãy nhớ thứ tự: viết nét ngang trên, rồi nét phẩy, nét ngang thứ hai, nét móc, nét phẩy, nét chấm (phần trên), sau đó viết bộ 口 ở dưới (gồm nét sổ, nét ngang, nét ngang). Tổng cộng 9 nét. Luyện viết phần trên trước, rồi đến bộ 口 để tránh lệch.

Cả ba chữ đều có bộ 口 nhưng nghĩa khác nhau. 咸 (xián) nghĩa là mặn, 君 (jūn) nghĩa là quân tử, người quân tử, và 吝 (lìn) nghĩa là keo kiệt, tiếc rẻ. Phần trên của mỗi chữ khác nhau: 咸 có 戌, 君 có 尹 (cầm quyền), 吝 có 文 (văn chương). Hãy nhớ: 咸 liên quan đến vị giác (miệng nếm), 君 liên quan đến người có quyền (miệng ra lệnh), 吝 liên quan đến việc giữ của (miệng nói tiếc).

Chữ 咸 thường dùng để miêu tả vị mặn của thức ăn, ví dụ '这个菜太咸了' (Món này mặn quá). Nó cũng xuất hiện trong các từ như 咸菜 (dưa muối), 咸鱼 (cá muối), 咸蛋 (trứng muối). Ngoài ra, trong thành ngữ '咸与维新' (mọi người cùng đổi mới), 咸 mang nghĩa 'tất cả', nhưng ít dùng trong giao tiếp hàng ngày. Khi ăn uống, bạn sẽ gặp từ này rất thường xuyên.

Trong lịch sử, 咸 có nghĩa gốc là 'tất cả, đều', như trong Kinh Dịch: '咸' là tên một quẻ, biểu thị sự cảm ứng, tương tác. Vị mặn là một trong những vị cơ bản, và người xưa dùng muối để bảo quản thực phẩm nên từ này gắn với đời sống. Hiểu rằng 咸 có hai nghĩa (tất cả và mặn) giúp bạn đọc các văn bản cổ dễ hơn, ví dụ '咸宜' (đều thích hợp).

咸 kết hợp với nhiều chữ để tạo từ mới: 咸菜 (dưa muối), 咸鱼 (cá muối), 咸水 (nước mặn), 咸味 (vị mặn), 咸肉 (thịt muối). Trong nấu ăn, bạn có thể nói '少放盐，别太咸' (ít muối thôi, đừng mặn quá). Ngoài ra, 咸 còn dùng trong từ Hán Việt như 'hàm' (hàm lượng), nhưng ít phổ biến. Hãy học các từ ghép thông dụng để dùng linh hoạt.

Từ thông dụng chứa 咸 gồm: 咸菜 (xián cài) — Dưa muối / Rau muối mặn; 太咸 (tài xián) — Quá mặn; 咸鱼 (xián yú) — Cá mặn / Cá khô muối.