Cách viết 败 (bài) — ý nghĩa “Thua, thất bại”

Chữ 败 có 8 nét: nét ngang, nét ngang, nét cong, nét chấm, nét ngang, nét hất, nét phẩy, nét mác. Lưu ý viết bộ 贝 trước (3 nét đầu), sau đó đến bộ 攵. Mẹo nhớ: 'Con sò (贝) nằm trước, tay cầm gậy (攵) sau'. Tránh viết nhầm nét cuối của 攵 thành nét cong.

Chữ 败 (bài) và 负 (fù) đều có nghĩa 'thua', nhưng 败 thường dùng cho thất bại nói chung (thua trận, thua cuộc thi), còn 负 nhấn mạnh vào việc mang nợ hoặc gánh vác, và trong thể thao thường dùng '负' để chỉ đội thua. Ví dụ: 失败 (thất bại), 打败 (đánh bại) dùng 败; còn 胜负 (thắng thua) thì dùng 负. Ngoài ra, 败 còn có nghĩa 'làm hỏng' (败兴 - mất hứng), trong khi 负 không có nghĩa này.

Chữ 败 rất phổ biến trong giao tiếp: '失败' (thất bại) dùng khi nói về kết quả không thành công, '打败' (đánh bại) dùng trong thể thao hoặc chiến đấu, '胜败' (thắng bại) nói về kết quả chung cuộc. Ngoài ra, còn có '败家' (phá sản, làm tiêu tan gia sản), '败火' (giảm nhiệt, hạ hỏa trong Đông y). Khi an ủi ai đó, người ta thường nói '失败是成功之母' (thất bại là mẹ thành công).

Trong văn hóa Trung Quốc, chữ 败 thường gắn với quan niệm 'thắng không kiêu, bại không nản' (胜不骄，败不馁). Người xưa coi thất bại là bài học quý giá. Chữ 败 cũng xuất hiện trong nhiều thành ngữ như '败絮其中' (trong là rơm rác - ý nói bề ngoài tốt đẹp nhưng bên trong xấu xa). Hiểu được nguồn gốc từ việc mất tiền (贝) sẽ thấy rằng người xưa coi thất bại là sự mất mát, nhưng đồng thời cũng là cơ hội để rút kinh nghiệm.

Chữ 败 thường đứng sau các động từ để tạo thành từ chỉ hành động gây thất bại: '打败' (đánh bại - dǎ bài), '击败' (đánh bại, hạ gục - jī bài), '挫败' (làm thất bại, cản trở - cuò bài). Nó cũng đứng trước danh từ để chỉ sự hư hỏng: '败笔' (nét vẽ hỏng, chỗ sai sót), '败局' (cục diện thua). Trong y học cổ truyền, '败毒' (giải độc). Học cách kết hợp này sẽ giúp bạn đoán nghĩa từ mới dễ dàng.

Từ thông dụng chứa 败 gồm: 失败 (shī bài) — Thất bại; 打败 (dǎ bài) — Đánh bại; 胜败 (shèng bài) — Thắng bại.