Cách viết 贱 (jiàn) — ý nghĩa “Rẻ, hèn mọn”

Khi viết chữ 贱, hãy nhớ bộ 贝 (vỏ sò) có 4 nét: nét dọc, nét ngang, nét xiên trái, nét chấm. Bên phải là chữ 戋 gồm 5 nét: nét ngang, nét xiên trái, nét phẩy, nét ngang, nét xiên phải. Lưu ý không nhầm lẫn giữa nét xiên trái và nét phẩy ở bộ 贝 với nét xiên phải ở 戋.

Cả ba chữ đều có bộ 贝 (tiền tài), nhưng 贡 (gòng) nghĩa là 'cống nạp, dâng lên', 财 (cái) nghĩa là 'tài sản, của cải', còn 贱 (jiàn) lại mang nghĩa 'rẻ tiền, hèn mọn'. Sự khác biệt nằm ở phần bên phải: 贡 có 工 (công, thợ thuyền) tạo nghĩa 'người thợ dâng sản phẩm', 财 có 才 (tài năng) tạo nghĩa 'tài năng tạo ra của cải', còn 贱 có 戋 (nhỏ bé) tạo nghĩa 'giá trị nhỏ nhoi'.

Trong đời sống, 贱 thường dùng để chỉ giá cả rẻ (giá bèo), như '贱卖' (bán rẻ), '贱价' (giá rẻ). Ngoài ra, nó còn dùng để chỉ sự hèn mọn, thấp kém trong cách xưng hô khiêm nhường thời xưa, như '贱内' (vợ tôi - cách nói khiêm tốn). Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, dùng 贱 để chỉ người có thể bị coi là thiếu tôn trọng, nên cần cẩn trọng.

Thời xưa, vỏ sò (贝) được dùng làm tiền tệ, nên những chữ có bộ 贝 thường liên quan đến tiền bạc, giá trị. Chữ 贱 phản ánh quan niệm xã hội phong kiến: phân biệt sang hèn, quý tiện. Trong Nho giáo, '贱' đối lập với '贵' (quý), thể hiện thứ bậc xã hội. Hiểu điều này giúp thấy được tầng lớp văn hóa trong ngôn ngữ.

Chữ 贱 kết hợp tạo thành nhiều từ thông dụng: '贱卖' (bán rẻ, tống bán), '贱价' (giá rẻ, giá bèo), '卑贱' (hèn mọn, thấp kém), '贫贱' (nghèo hèn). Ngoài ra còn có '下贱' (đê tiện, hạ lưu) - từ này mang tính miệt thị, cần tránh dùng. Các từ này đều dùng trong ngữ cảnh không trang trọng.

Từ thông dụng chứa 贱 gồm: 贱卖 (jiàn mài) — Bán rẻ, bán tống bán tháo; 卑贱 (bēi jiàn) — Hèn mọn, thấp kém; 贱价 (jiàn jià) — Giá rẻ, giá bèo.