Cách viết 瞠 (chēng) — ý nghĩa “Trợn mắt”

Lỗi thường gặp là nhầm lẫn phần bên phải 堂 với các chữ khác như 常 hoặc 掌. Hãy nhớ 堂 có bộ 土 ở trên và 尚 ở dưới, trong đó '尚' gồm 小, 冖, và 口. Thứ tự nét: viết bộ 目 trước (5 nét), sau đó viết từ trên xuống: 小 (3 nét), 冖 (2 nét), 口 (3 nét), và cuối cùng là 土 (3 nét). Tổng cộng 16 nét.

Cả ba đều có bộ 目, nhưng 瞠 (chēng) nghĩa là trợn mắt khi kinh ngạc. 睽 (kuí) có nghĩa là 'lẻ loi, trái ngược' hoặc 'nhìn nhau' (như trong 睽违 – xa cách). 睾 (gāo) là tinh hoàn, không liên quan đến mắt, và thường gặp trong từ 睾丸. Về hình dạng, 瞠 có 堂 bên phải, 睽 có 癸, còn 睾 có 幸 bên trên. Điểm chung là đều có bộ 目, nhưng nghĩa và cách đọc hoàn toàn khác.

Chữ 瞠 thường xuất hiện trong các cụm từ trang trọng hoặc văn viết như 瞠目结舌 (trợn mắt há mồm, chỉ sự kinh ngạc đến mức không nói được). Trong văn nói, người ta ít dùng riêng lẻ mà thường dùng '瞪眼' (dèng yǎn) để chỉ hành động trợn mắt. Bạn có thể dùng 瞠 khi muốn diễn đạt sự ngạc nhiên mạnh mẽ trong văn cảnh trang trọng.

Trong tiếng Trung, thành ngữ 瞠目结舌 xuất phát từ điển xưa, mô tả phản ứng khi thấy điều không thể tin. Hình ảnh 'trợn mắt há mồm' rất sống động, giống như khi bạn nhìn thấy một cảnh tượng ngoạn mục. Việc liên tưởng đến ngôi nhà lớn (堂) và con mắt mở to (目) sẽ giúp bạn ghi nhớ rằng 瞠 luôn gắn với sự kinh ngạc.

Bạn có thể ghép 瞠 với các từ chỉ hành động hoặc trạng thái: 瞠目 (trợn mắt), 瞠视 (nhìn chằm chằm), 瞠然 (vẻ kinh ngạc). Trong đó, 瞠目结舌 là cụm từ thông dụng nhất, nghĩa là kinh ngạc đến há hốc mồm. Ngoài ra, 瞠乎其后 (chēng hū qí hòu) có nghĩa là 'trợn mắt nhìn theo sau', chỉ sự thua kém xa. Hãy học các cụm từ này để mở rộng vốn từ.

Từ thông dụng chứa 瞠 gồm: 瞠目 (chēng mù) — Trợn mắt nhìn; 瞠目结舌 (chēng mù jié shé) — Trợn mắt há mồm (kinh ngạc); 瞠视 (chēng shì) — Nhìn chằm chằm.