Cách viết 鹃 (juān) — ý nghĩa “chim quyên, chim đỗ quyên”

Khi viết 鹃, hãy chú ý phần bên trái 肙 có 7 nét, phần bên phải 鸟 có 5 nét. Thường người học hay viết sai thứ tự nét ở phần 肙, đặc biệt là nét ngang và nét dọc. Hãy nhớ quy tắc: viết phần bên trái trước, sau đó đến bộ 鸟, và luôn viết nét chấm cuối cùng của bộ 鸟.

Cả ba đều có bộ 鸟, nhưng 鹃 (juān) chỉ chim quyên, 袅 (niǎo) có nghĩa là mềm mại, uyển chuyển (thường dùng để tả dáng người), còn 鸪 (gū) thường xuất hiện trong từ 鹧鸪 (zhè gū, chim đa đa). Chúng có cách phát âm và ý nghĩa khác nhau, nên cần phân biệt qua ngữ cảnh sử dụng.

Chữ 鹃 thường xuất hiện trong từ 杜鹃 (dù juān), chỉ cả chim đỗ quyên lẫn hoa đỗ quyên – loài hoa nở vào mùa xuân gắn với tiếng chim quyên hót. Ngoài ra, 鹃啼 (juān tí) chỉ tiếng chim quyên kêu, thường được nhắc đến trong thơ ca, văn học Việt Nam và Trung Quốc.

Trong văn hóa Á Đông, chim quyên (đỗ quyên) gắn liền với truyền thuyết vua Thục Đỗ Vũ (Trung Quốc) hóa thành chim quyên hót máu, biểu tượng cho nỗi nhớ quê hương và sự bi thương. Hoa đỗ quyên cũng được xem là 'hoa của tình yêu' trong nhiều nền văn hóa. Hiểu điều này giúp bạn cảm nhận sâu sắc hơn ý nghĩa của chữ 鹃 trong thơ văn.

Chữ 鹃 thường đứng sau các chữ khác để tạo thành từ. Ví dụ: 杜鹃 (dù juān) là chim đỗ quyên hoặc hoa đỗ quyên, 杜鹃鸟 (dù juān niǎo) nhấn mạnh loài chim, 鹃啼 (juān tí) là tiếng chim quyên hót. Ngoài ra, còn có 望帝春心托杜鹃 (vọng đế xuân tâm thác đỗ quyên) trong thơ Lý Thương Ẩn, dùng 鹃 để chỉ nỗi niềm bi thương.

Từ thông dụng chứa 鹃 gồm: 杜鹃 (dù juān) — Chim đỗ quyên, hoa đỗ quyên; 杜鹃鸟 (dù juān niǎo) — Chim đỗ quyên; 鹃啼 (juān tí) — tiếng chim quyên hót.