Cách viết 臼 (jiù) — ý nghĩa “Cái cối.”

Chữ 臼 có 6 nét. Thứ tự nét: phẩy (丿) từ trên xuống dưới, ngang (一), ngang (一), phẩy (丿), ngang (一), ngang (一). Lưu ý nét phẩy đầu tiên hơi cong, và nét ngang cuối cùng phải nối liền với thành cối ở bên phải. Mẹo: hãy viết như vẽ một cái cối với hai vành tròn và đáy phẳng.

Cả ba chữ đều có hình dạng gần giống, nhưng 臼 (cối) là chữ gốc. 臽 (xiàn) thêm bộ 人 (người) bên trên, nghĩa là cái bẫy (hố sâu). 臾 (yú) thêm nét cong ở dưới, nghĩa là một lát, một chút. Hãy nhớ: 臼 là cái cối, 臽 là cái bẫy (có người rơi vào), 臾 là một chút (thêm nét nhỏ).

Ngày nay, 臼 ít dùng đơn lẻ, mà thường xuất hiện trong các từ phổ biến như 臼齿 (răng hàm, vì răng hàm có hình dạng giống cái cối), 石臼 (cối đá, công cụ giã gạo truyền thống), và 脱臼 (trật khớp, vì khớp xương nằm trong ổ khớp giống như vật nằm trong cối).

Cối đá là một trong những công cụ quan trọng nhất của người nông nghiệp cổ đại, dùng để giã gạo, giã thuốc. Hình ảnh cái cối xuất hiện trong nhiều thành ngữ, như 'tự mình đào hố chôn mình' không liên quan nhưng 'cối giã thuốc' là hình ảnh quen thuộc trong văn hóa Đông Á. Hiểu được vai trò của cối giúp bạn thấy chữ 臼 không chỉ là một ký tự mà còn là một phần lịch sử.

Ngoài các từ đã nêu, 臼 còn kết hợp với bộ 手 (tay) thành 舀 (yǎo, múc) – hình ảnh tay cầm cái thìa múc từ cối. Với bộ 白 (trắng) thành 舅 (jiù, cậu) – vì cậu là người đàn ông bên họ ngoại, có thể liên quan đến việc giã gạo ở quê. Ví dụ thực tế: 石臼 (cối đá) vẫn được dùng ở các vùng quê, 臼齿 (răng hàm) dùng trong nha khoa.

Từ thông dụng chứa 臼 gồm: 臼齿 (jiù chǐ) — Răng hàm.; 石臼 (shí jiù) — Cối đá.; 脱臼 (tuō jiù) — Trật khớp.