วิธีเขียน 臼 (jiù) — ความหมาย “ครก”

ลำดับขีดของ 臼 คือ เริ่มจากขีดสั้นบนซ้าย ขีดสั้นบนขวา ขีดแนวตั้งซ้าย ขีดแนวนอนกลาง ขีดแนวตั้งขวา และขีดแนวนอนล่าง ระวังอย่าให้ขีดกลางยาวเกินไป เพราะจะทำให้ดูเหมือนตัว 日

臽 (xiàn) มี 臼 อยู่ด้านบนและมี 人 อยู่ด้านล่าง หมายถึงกับดัก ส่วน臾 (yú) มี 臼 อยู่ด้านบนและมี 人 อยู่ด้านล่างเช่นกัน แต่หมายถึงชั่วครู่ หรือประคองไว้ ต่างจาก 臼 ที่เป็นคำนามหมายถึงครก

แม้ 臼 จะไม่ค่อยใช้เดี่ยวๆ แต่ปรากฏในคำทั่วไป เช่น 臼齿 (ฟันกราม) ซึ่งเป็นฟันที่ใช้บดอาหารเหมือนครกบดข้าว, 石臼 (ครกหิน) และ 脱臼 (ข้อเคลื่อน) ที่หมายถึงข้อต่อหลุดจากเบ้า

ในสมัยโบราณ ครกหินเป็นเครื่องมือสำคัญในการตำข้าวให้เป็นแป้ง ชาวจีนจึงใช้ 臼 เป็นสัญลักษณ์ของความขยันและการยังชีพ ปัจจุบันยังมีคำว่า 臼 ใช้ในสำนวน เช่น 不辞劳苦 (ไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย) เปรียบเหมือนการตำข้าวที่ต้องทำซ้ำๆ

臼 มักใช้เป็นส่วนประกอบในคำที่เกี่ยวข้องกับการบดหรือหลุม เช่น 臼齿 (ฟันกราม), 石臼 (ครกหิน), 脱臼 (ข้อเคลื่อน) และ 臼窝 (เบ้าข้อ) ในทางการแพทย์ ยังใช้ 臼 หมายถึงเบ้าของข้อต่อ

นอกจากคำที่กล่าวมา ยังมี 臼头深目 (หน้าแก่และตาลึก) ที่ใช้ในวรรณคดี และ 臼杵 (ครกกับสาก) ที่ใช้เปรียบเทียบถึงคู่สามีภรรยาที่ร่วมทุกข์ร่วมสุขกัน

คำทั่วไปที่มี 臼 ได้แก่: 臼齿 (jiù chǐ) — ฟันกราม; 石臼 (shí jiù) — ครกหิน; 脱臼 (tuō jiù) — ข้อเคลื่อน, กระดูกหลุด