Cách viết 痄 (zhà) — ý nghĩa “Bệnh quai bị”

Thứ tự nét đúng: chấm, ngang, chấm, hất, ngang, chấm, ngang, ngang, xiên, móc. Lưu ý bộ 疒 có 5 nét đầu tiên, sau đó viết 乍 với nét ngang ở trên, nét xiên và móc ở dưới. Tránh nhầm lẫn nét xiên của 乍 với nét sổ của bộ khác.

Cả 痄, 疙, 疚 đều có bộ 疒. 痄 (zhà) nghĩa là quai bị, 疙 (gē) là nổi cục, mụn nhọt, 疚 (jiù) là áy náy, day dứt. Về hình dạng, 痄 và 疙 đều có phần bên phải khác nhau: 痄 dùng 乍, còn 疙 dùng 乞. 疚 có phần bên phải là 久 (lâu dài).

Chữ 痄 thường dùng trong y học, đặc biệt là khi nói về bệnh quai bị. Ví dụ: 'Bé bị 痄腮 rồi' (con bị quai bị). Nó ít xuất hiện trong văn nói thông thường, nhưng hữu ích khi đọc tài liệu y khoa hoặc mô tả triệu chứng.

Trong Đông y, quai bị được coi là bệnh do 'phong nhiệt' xâm nhập, gây sưng đau ở tuyến mang tai. Chữ 痄 kết hợp bộ bệnh và 'đột ngột' phản ánh quan niệm bệnh đến nhanh, cần điều trị kịp thời. Người xưa còn dùng lá cây hoặc thuốc nam để đắp, giảm sưng.

痄 thường đi với 腮 (má) tạo thành 痄腮 (quai bị), hoặc với 炎 (viêm) thành 痄腮炎 (viêm tuyến mang tai). Ngoài ra, 患痄 nghĩa là mắc bệnh quai bị. Trong y học, còn có 痄腮疫苗 (vắc-xin quai bị).

Từ thông dụng chứa 痄 gồm: 痄腮 (zhà sāi) — Bệnh quai bị; 患痄 (huàn zhà) — Mắc bệnh quai bị; 痄腮炎 (zhà sāi yán) — Viêm tuyến mang tai.