Cách viết 艮 (gěn) — ý nghĩa “Cấn (một quẻ trong Bát quái)”

Hãy nhớ câu: 'Phẩy ngang, phẩy dọc, móc, ngang, ngang, phẩy.' Bắt đầu từ nét phẩy ngang ở trên, rồi phẩy dọc xuống, móc lên, sau đó hai nét ngang ngắn, cuối cùng là nét phẩy dài kết thúc. Luyện viết chậm và đều, tránh viết nét móc quá dài hoặc nét ngang cuối bị lệch.

艮 (gěn) có 6 nét, nghĩa là dừng lại, trong khi 良 (liáng) thêm nét phẩy ở trên, nghĩa là tốt, lương thiện. 艰 (jiān) phức tạp hơn với bộ 又 (lại) bên phải, nghĩa là gian nan. Sự khác biệt chính là 艮 là gốc, còn 良 và 艰 là biến thể từ 艮 thêm các thành phần khác.

Trong đời sống hiện đại, 艮 ít dùng đơn lẻ mà chủ yếu xuất hiện trong các thuật ngữ về Kinh Dịch, như 艮卦 (quẻ Cấn), hoặc trong văn phong cổ. Nó còn dùng trong các từ như 艮直 (cương trực, thẳng thắn) để chỉ tính cách con người. Nếu bạn học về triết học phương Đông hoặc bói toán, bạn sẽ gặp chữ này.

Trong Kinh Dịch, quẻ Cấn (艮) là một trong tám quẻ, tượng trưng cho núi, sự tĩnh lặng và khả năng dừng lại đúng lúc. Người xưa dùng quẻ này để khuyên con người nên biết điểm dừng, giữ tâm tĩnh như núi. Hiểu điều này giúp bạn thấy 艮 không chỉ là chữ mà còn là triết lý sống: 'Cấn' nghĩa là dừng lại để suy ngẫm.

艮 kết hợp với 卦 (guà) thành 艮卦 (quẻ Cấn), với 直 (zhí) thành 艮直 (cương trực), và với 止 (zhǐ) thành 艮止 (dừng lại, giữ vững). Trong các từ này, 艮 đều mang nghĩa gốc là sự tĩnh, dừng, hoặc sự kiên định. Ví dụ, 艮止 thường dùng trong ngữ cảnh nhắc nhở sự kiên trì, không dao động.

Từ thông dụng chứa 艮 gồm: 艮卦 (gěn guà) — Quẻ Cấn; 艮直 (gěn zhí) — Cương trực, thẳng thắn; 艮止 (gěn zhǐ) — Cấn chỉ (dừng lại, giữ vững).