วิธีเขียน 肝 (gān) — ความหมาย “ตับ”

เขียน 月 (เนื้อ) ก่อนเป็น 3 ขีด แล้วตามด้วย 干 (ก้าน) 3 ขีด รวม 7 ขีด ระวังอย่าเขียน 月 เป็น 肉 (เนื้อ) เพราะ 肉 มี 6 ขีดและต่างกันที่ขีดใน จำไว้ว่า 月 ต้องเขียนเป็นแนวตั้งแคบ ส่วน 干 ขีดกลางยาวและขีดสุดท้ายเป็นขีดตามแนวนอน

ทั้งคู่มี radical 月 (เนื้อ) เหมือนกัน แต่ 肠 (cháng) หมายถึงลำไส้ ซึ่งเป็นท่อกลวง ด้านขวาคือ 昜 (yang) ให้เสียงและสื่อถึง 'ยาว' เพราะลำไส้ยาว ส่วน 肝 (gān) ด้านขวาคือ 干 ให้เสียงและสื่อถึง 'แข็ง' เพราะตับมีลักษณะเป็นก้อนแข็ง จำง่ายๆ ว่า 肝 คือ 'เนื้อแข็ง' ส่วน 肠 คือ 'เนื้อเป็นท่อยาว'

ใช้พูดถึงอวัยวะตับ เช่น 肝脏 (ตับ) หรืออาหาร เช่น 猪肝 (ตับหมู) ที่นิยมกินในจีน นอกจากนี้ยังใช้ในสำนวน เช่น 心肝 (ที่รัก, ดวงใจ) ใช้เรียกคนรัก และ 肝胆相照 (ภักดีต่อกัน, จริงใจ) หมายถึงความจริงใจต่อกัน

ในตำราแพทย์แผนจีน ตับ (肝) ถือเป็นอวัยวะที่เก็บเลือดและควบคุมอารมณ์โกรธ การดูแลตับจึงสำคัญมาก คำว่า 肝 ยังใช้ในสำนวน เช่น 肝肠寸断 (เสียใจมาก, ปวดร้าว) ซึ่งเปรียบความเสียใจเหมือนตับและลำไส้ขาดเป็นท่อนๆ การรู้ที่มาทางวัฒนธรรมนี้ช่วยให้เห็นภาพและจำความหมายได้ลึกซึ้งขึ้น

肝 รวมกับ 脏 (zàng, อวัยวะภายใน) เป็น 肝脏 (ตับ) รวมกับ 炎 (yán, อักเสบ) เป็น 肝炎 (ตับอักเสบ) และรวมกับ 硬化 (yìng huà, แข็ง) เป็น 肝硬化 (ตับแข็ง) ซึ่งเป็นโรคที่พบบ่อย นอกจากนี้ยังมีคำว่า 护肝 (บำรุงตับ) ที่ใช้ในโฆษณาอาหารเสริม และ 猪肝 (ตับหมู) ที่เป็นอาหาร

คำทั่วไปที่มี 肝 ได้แก่: 肝脏 (gān zàng) — ตับ; 猪肝 (zhū gān) — ตับหมู; 护肝 (hù gān) — บำรุงตับ, ปกป้องตับ